Interview NHD: Van aarde tot kattenbakgrind, mijn kind stopt alles in zijn mond. Wat moet ik hiermee?

 

BOVENKARSPEL Speelgoed, etensresten, aarde en zelfs kattenbakgrind. Jonge kinderen stoppen van alles in hun mond. Tot op zekere hoogte is dat normaal gedrag: onderdeel van de ontwikkeling van de kleine. Wat is gezond en wanneer wordt het problematisch? Kindertherapeut Nicole Groot legt het uit.

„Tot ongeveer een jaar of twee, drie is het normaal dat kinderen dingen in hun mond stoppen. Voor baby’s en peuters is de mond belangrijk bij het ontdekken van de wereld”, zegt zij.

Verschil tussen baby’s en peuters is dat baby’s nog geen onderscheid maken tussen etenswaren en bijvoorbeeld kattenbakgrind of aarde. „Peuters doen dat wel”, weet de Bovenkarspelse kindertherapeut. „Maar zij kunnen hun impulsen vaak nog niet beheersen en hebben beperkt gevaarbesef.” Rond het tweede en derde levensjaar verandert het ontdekken met de mond langzaam in ontdekken met de handen.

„Een kind koppelt de mond aan voeding, maar ook aan troost en veiligheid. Kauw- en zuigbewegingen dragen bij aan het activeren van het parasympathisch zenuwstelsel, wat voor ontspanning en regulatie zorgt”, legt Nicole uit. Dat blijft iemands hele leven zo. „Op latere leeftijd kun je dit, in het geval van stress, terugzien in bijvoorbeeld nagelbijten of kauwen op pennen. Ook bij emotie-eten speelt regulatie vaak een rol.”

Dwangmatig papier eten

Wanneer een 4-jarige nog steeds regelmatig dingen in zijn of haar mond stopt, wordt het volgens Nicole zaak om dit als ouder in de gaten te houden. Zeker als het gaat om niet-eetbare materialen. „Indien een 5-jarige dwangmatig papier of aarde eet, dan is dat aanleiding om hulp in te schakelen.”

De grootste risico’s van het in de mond stoppen van voorwerpen liggen op het gebied van verstikking en vergiftiging. „Jonge kinderen hebben smallere luchtwegen en hebben soms nog geen volledig ontwikkelde slik- en kauwcoördinatie.” Daarom zegt Nicole: houd kleine voorwerpen en gevaarlijke stoffen buiten bereik. „Incidenteel zand of speelgoed in de mond is meestal niet schadelijk. Het structureel inslikken van niet-eetbare materialen wel, zoals bij eetstoornis Pica. Het kan leiden tot verstopping, bacteriën of parasieten. Haren zorgen bijvoorbeeld voor darmobstructie en bij het inslikken van een knoopcelbatterij moet je altijd naar de spoedeisende hulp.”

Stress en spanning, of grote veranderingen in het leven van een kind, kunnen het ’ontdekken met de mond’ opnieuw triggeren. Nicole: „Als meer regulatie nodig is, of vanwege uitdagingen in de ontwikkeling, laten kinderen dit gedrag vaker zien.”

Bied een alternatief

Als je je als ouder zorgen maakt, is het belangrijk om rustig te blijven en te benoemen wat je ziet. „Houd de zinnen kort en pak het voorwerp rustig af. Zeg ’dat is niet om in je mond te doen’ tegen je kind. ’Dit is vies of gevaarlijk’ kan ook. Enerzijds is het een normale ontwikkeling, anderzijds heeft jouw kind grenzen nodig om te leren.” Om de drang om iets in de mond te doen te stillen, kan een ouder een alternatief aanbieden. „Denk aan een kauwketting, een cracker of ander krokant eten. Geef aan dat jouw kind daar wél op mag kauwen.”

Straffen of overmatig corrigeren helpt volgens Nicole niet. „Observeer waar het gedrag vandaan komt en op welke momenten het voorkomt. Let vooral op de behoefte erachter.”